Ανήμερα της επετείου γέννησης και θανάτου του Αλεξανδρινού ποιητή, το Ίδρυμα Ωνάση σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων προσκαλούν από σήμερα και για πάντα κατοίκους, επισκέπτες και περαστικούς να καθίσουν δίπλα στον Κ. Π. Καβάφη και να «συνομιλήσουν» μαζί του, έστω για λίγο, στρέφοντας το βλέμμα τους προς την πόλη και τον ζωντανό αστικό της ιστό. Σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων, το Ίδρυμα Ωνάση παρέδωσε επίσημα χτες, στις 28 Απριλίου, το γλυπτό που απεικονίζει τον Κ. Π. Καβάφη, έργο του γλύπτη Πραξιτέλη Τζανουλίνου, στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, μπροστά από την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη και την Onassis Mandra. Ένα νέο τοπόσημο της πόλης που σηματοδοτεί μια ακόμα επιστροφή του Καβάφη στην Αθήνα, μετά τα εγκαίνια του Αρχείου Καβάφη τον Νοέμβριο του 2023 από το Ίδρυμα Ωνάση. «Αγαπώ τόσω πολύ τας Αθήνας» έγραφε ο Καβάφης το 1903. Μια πόλη που πάντα τον γοήτευε. Εδώ αναζητούσε την αναγνώριση. Εδώ δοκιμαζόταν η γραφή του κι εδώ ήθελε να ακουστεί. Από σήμερα ακούγεται πιο δυνατά.

Στην εκδήλωση παρέστησαν εκπρόσωποι της πολιτικής, πολιτιστικής, ακαδημαϊκής και καλλιτεχνικής ζωής της χώρας, ενώ ομιλίες απηύθυναν ο Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο Αντιδήμαρχος Οικονομικού Προγραμματισμού Γιώργος Γιάνναρος, εκ μέρους του Χάρη Δούκα, Δημάρχου Αθηναίων.

Ο κ. Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, δήλωσε: «Για το Ίδρυμα Ωνάση όλα είναι πολιτισμός – και σίγουρα ο πολιτισμός δεν περιορίζεται στους θεσμικούς χώρους. Αντιθέτως, αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής στον δρόμο, στον αστικό ιστό, στον χώρο των κοινών εμπειριών. Με το πνεύμα αυτό παραδίδουμε στην ήδη αναπλασμένη Διονυσίου Αρεοπαγίτου το γλυπτό έργο του Πραξιτέλη Τζανουλίνου που απεικονίζει τον Κ. Π. Καβάφη. Θυμίζοντας τον πολιτισμό της καθημερινότητας και εντάσσοντας την ποίηση στις καθημερινές διαδρομές μας».

Η κα Λίνα Μενδώνη, Υπουργός Πολιτισμού, δήλωσε: «Η Διονυσίου Αρεοπαγίτου είναι ίσως ο πιο κοσμοπολίτικος δρόμος της Αθήνας, το ιδανικό σημείο για την τοποθέτηση του γλυπτού του Κωνσταντίνου Καβάφη. Εδώ συναντώνται συμβολικά η κλασική Αθήνα και η Ρώμη, ενώ καθημερινά περνούν άνθρωποι από όλο τον κόσμο. Ο Πραξιτέλης Τζανουλίνος απέδωσε με εξαιρετική ευαισθησία τη μορφή του ποιητή. Και αυτό που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι ο Καβάφης δεν παρουσιάζεται ως μια συμβατική προτομή ή ένας ανδριάντας, αλλά καθισμένος σε ένα παγκάκι, προσκαλώντας τον καθένα να καθίσει δίπλα του, να διαβάσει, να σκεφτεί και να συνομιλήσει μαζί του. Πρόκειται για ένα ξεχωριστό τοπόσημο, το τρίτο που δημιουργείται για τον Καβάφη με τη συμβολή του Ιδρύματος Ωνάση, μετά το Aρχείο και την οικία του στην Αλεξάνδρεια. Ένα έργο που μας καλεί όλους να πλησιάσουμε τον ποιητή και να ανακαλύψουμε ξανά τη φωνή του μέσα από τα ποιήματά του».

Ο Αντιδήμαρχος Οικονομικού Προγραμματισμού, κ. Γιώργος Γιάνναρος, μετέφερε τη δήλωση του Δημάρχου Αθηναίων, κ. Χάρη Δούκα: «Κάθε γωνιά της Αθήνας μπορεί να γίνει ένα σημείο αναφοράς. Αρκεί να υπάρχει σχέδιο και έμπνευση. Με το γλυπτό παγκάκι του Καβάφη και την ηπιοποίηση της οδού Αισχίνου, το εμβληματικό τοπόσημο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου αποκτά νέα ταυτότητα. Σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ωνάση, κινηθήκαμε γρήγορα και αποτελεσματικά. Εξασφαλίσαμε όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις και άδειες, ώστε το έργο να προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις και να αναδειχθεί ο δημόσιος χώρος ως χώρος πολιτισμού και καθημερινής ζωής».

Σημείωμα του καλλιτέχνη

«Στον Έντουαρντ Μόργκαν Φόρστερ χρωστάμε την ωραία εικόνα για τον “Έλληνα κύριο με καπέλο που στέκει απολύτως ακίνητος, ελαφρώς λοξά προς το σύμπαν”, που διατυπώθηκε τον Απρίλιο του 1919. Μαζί με το φωτογραφικό υλικό με τη μορφή του Καβάφη –και όπως ο ίδιος έγραψε απευθυνόμενος στον εαυτό του: “Προσπάθησε να τα φυλάξεις ποιητή,/ όσο και αν είναι λίγα αυτά που σταματιούνται./ Του ερωτισμού σου τα οράματα./ Βάλ’ τα, μισοκρυμένα, μες τες φράσεις σου”– προκύπτουν οι αφορμές που συνετέλεσαν καθοριστικά ώστε το έργο να αρχίσει και «Ο ποιητής, εν μέρει αποκρύπτων, εν μέρει αποκρυπτόμενος…» να εμφανιστεί μπροστά μου μέσα από το εύπλαστο υλικό του πηλού αρχικά και αργότερα στο υλικό του χαλκού. Έτσι, φιλοτεχνήθηκε η μορφή του· προσεγγίζοντάς την όχι μιμητικά, αλλά εκφράζοντας την εικόνα και το είναι του ποιητικού του κόσμου».
Πραξιτέλης Τζανουλίνος, 2026