Γράφει η Ζωή Γιαννολοπούλου

Τμήμα Δανειστικής Συλλογής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος 

Η Επιστημονική Φαντασία, η φαντασία δηλαδή που «στοχάζεται», τοποθετεί στον πυρήνα της τον homo faber, ενώ παράλληλα παίζει με τα όρια του δυνητικού, κυρίως του δυνητικού τόπου και του δυνητικού χρόνου. Ως διακριτό λογοτεχνικό ρεύμα ορίζεται λίγο μετά το πρώτο τέταρτο του 20ού αιώνα, αν και πρόδρομες τάσεις της μπορούν να αναζητηθούν ήδη από την ύστερη αρχαιότητα (βλ. Ικαρομένιππος του Λουκιανού).

Για συμβολικούς και μεθοδολογικούς λόγους, η νέα Βιβλιοθήκη Προβολής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος (ΕΒΕ) που τρέχει από την 1η Ιουλίου και διαρκεί έως τις 5 Οκτωβρίου 2026 τοποθετεί την αφετηρία της σε ένα εμβληματικό έργο των αρχών του 19ου αιώνα: τον Φράνκενσταϊν, τον σύγχρονο Προμηθέα της Mary Shelley.

Αναγνωρίζοντας, μάλιστα, ότι οι διαχρονικότερες εκδοχές της Επιστημονικής Φαντασίας διέρχονται όχι μόνο μέσα από τον δρόμο της κβαντομηχανικής, των μαθηματικών, της τεχνολογίας και της επιστήμης εν γένει, αλλά και μέσα από εκείνον της φιλοσοφίας, δοκιμάζει να ανοίξει την πρότασή της περιλαμβάνοντας συγγραφείς που δεν έχουν συνδεθεί στενά με το συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος. Την ίδια στιγμή, η βιβλιογραφία εμπλουτίζεται με τίτλους από τον σύγχρονο φιλοσοφικό και κοινωνικό στοχασμό γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη, ένα ανθρώπινο εργαλείο που γεννά εντεινόμενες ανησυχίες ότι μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις ερήμην τόσο του ανθρώπου-δημιουργού όσο και του ανθρώπου-χρήστη.