Είναι γνωστό ότι η λυρική ποίηση δεν γνωρίζει σύνορα και ότι οι στίχοι της Σαπφούς λειτουργούν ως ένας παγκόσμιος σταθμός για την ερωτική ποίηση και ως ένας κώδικας επικοινωνίας που υπερβαίνει εποχές και πολιτισμούς. Είναι όμως ιδιαίτερη χαρά όταν Έλληνες δημιουργοί καλούνται να παρουσιάσουν το έργο τους σε διεθνώς αναγνωρισμένους θεσμούς και διοργανώσεις.

Η πρόσκληση της Μαρίας Ζερβός να παρουσιάσει το ποιητικό και μεταφραστικό της έργο στο βιβλιοπωλείο ποίησης της Αμερικής Grolier αποτελεί μια σημαντική διάκριση και ταυτόχρονα μια ουσιαστική γέφυρα πολιτισμικού διαλόγου ανάμεσα στη λυρική ποίηση και τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.

Η Ζερβός προσεγγίζει τη μετάφραση των σαπφικών θραυσμάτων μέσα από την εικαστική και κινηματογραφική της πρακτική, αντιμετωπίζοντας την αποσπασματική λυρική ποίηση ως ακολουθία εικόνων. Τα θραύσματα για την ίδια λειτουργούν ως «λωρίδες φιλμ», όπου κάθε στίχος μπορεί να ιδωθεί ως αυτόνομο πλάνο, διαμορφωμένο από τον ρυθμό, τη συναισθηματική ένταση και την ενεργοποίηση των αισθήσεων, παρά ως γραμμική αφήγηση.

Αντλώντας από τη θεωρία του κινηματογράφου και τις τεχνικές του μοντάζ που ερεύνησε κατά τις σπουδές της στο πρόγραμμα Film and Visual Studies του Πανεπιστημίου Harvard, η Ζερβός προσεγγίζει τη μετάφραση ως μορφή ποιητικού κινηματογράφου. Στόχος της δεν είναι μόνο η γλωσσική απόδοση του πρωτοτύπου, αλλά και η ενεργοποίηση της αισθητηριακής και οπτικής διάστασης των ποιημάτων μέσω του σαπφικού μέτρου, των παύσεων και των εναλλαγών εικόνων.

Η Σαπφώ, που έζησε περίπου μεταξύ 630–570 π.Χ. στη Λέσβο, θεωρείται η σημαντικότερη λυρική ποιήτρια της αρχαιότητας. Σε αντίθεση με την επική ποίηση που εξυμνούσε συλλογικά ιδανικά και ηρωικές μορφές, η ποίησή της στρέφεται προς την εσωτερικότητα, το συναίσθημα, τη μνήμη και τον πόθο, διαμορφώνοντας μια βαθιά προσωπική και διαχρονική ποιητική φωνή.

Στη μετάφραση της Ζερβός, η έντονα προσωπική φωνή της Σαπφούς αντιμετωπίζεται ως πρώιμη μορφή αυτοπροσωπογραφίας, με άμεσους συσχετισμούς προς τη σύγχρονη κουλτούρα της αυτοφωτογραφίας (selfie). Η Ζερβός αναδεικνύει τη ριζική ενσωμάτωση του προσωπικού στοιχείου στην ποίηση της Σαπφούς, όπου το όριο ανάμεσα στο ατομικό και το συλλογικό, το μέσα και το έξω, παραμένει διαρκώς ρευστό.

Για τη Ζερβός, η μετάφραση δεν αποτελεί απομονωμένη λογοτεχνική πράξη, αλλά προέκταση της καλλιτεχνικής της έρευνας γύρω από την προσωπική και συλλογική μνήμη. Το έργο της επιχειρεί να γεφυρώσει αρχαίες και σύγχρονες μορφές στοχασμού, προτείνοντας μια ανάγνωση της ποίησης ως κινούμενης εικόνας που μεταβάλλεται μέσα στον χρόνο.

Την εισαγωγή θα πραγματοποιήσει ο Fred Marchant, γνωστός για το έργο του στη σύγχρονη ποίηση και για τον στοχασμό του γύρω από θέματα όπως ο πόλεμος, η ηθική και η μνήμη. Στην εκδήλωση θα συμμετάσχει επίσης ο ποιητής και μεταφραστής Gary Whited, γνωστός μεταφραστής των προσωκρατικών φιλοσόφων, ιδιαίτερα του Παρμενίδη και του Ηράκλειτου. Η μετάφρασή του των αποσπασμάτων του Παρμενίδη περιλαμβάνεται στο βιβλίο Being, There (2023, Wayfarer Books).

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 11 Ιουνίου 2026, στις 7:00 μ.μ., στο βιβλιοπωλείο ποίησης Grolier (6 Plympton Street, Cambridge, Massachusetts) και ταυτόχρονα διαδικτυακά μέσω Zoom. Το Grolier είναι το παλαιότερο εν λειτουργία βιβλιοπωλείο ποίησης στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η εκδήλωση θα διεξαχθεί στην αγγλική γλώσσα.
Για περισσότερες πληροφορίες και εγγραφή: https://lp.constantcontactpages.com/ev/reg/w6e3vc5/lp/31e7a289-aa5e-481c-89e7 f4da9c80fb3a

Βιογραφικό

Η Μαρία Ζερβός είναι εικαστικός, performer, ποιήτρια και μεταφράστρια. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Σπούδασε εικαστικές τέχνες και δημιουργική γραφή στην Αθήνα, το Άμστερνταμ και τη Βοστώνη.

Το έργο της περιλαμβάνει σχέδιο, ζωγραφική, βίντεο, εγκαταστάσεις και περφόρμανς, με την ίδια να πρωταγωνιστεί συχνά στα βίντεο-έργα της. Μέσα από τη δουλειά της, διερευνά την αντιπαράθεση μεταξύ προσωπικού και πολιτικού, μυθοπλασίας και ντοκουμέντου, διαμορφώνοντας το πλαίσιο για πολιτικοκοινωνική κριτική.

Η Ζερβός έχει εκπροσωπήσει την Ελλάδα στο εξωτερικό με συμμετοχές, μεταξύ άλλων, στο διεθνούς φήμης πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνών της Νέας Υόρκης International Studio & Curatorial Program (ISCP), το 2020 και το 2017, καθώς και στο Πανεπιστήμιο Harvard, από το οποίο προσκλήθηκε το 2012 ως Visiting Fellow με υποτροφία του Ιδρύματος Fulbright.

Από το 2014 έως το 2017 δίδαξε βίντεο τέχνη και θεωρία κινηματογράφου στα πανεπιστήμια Harvard και Emerson της Βοστώνης.

Έχει σκηνοθετήσει περισσότερα από τριάντα βίντεο-έργα, όπως Entopic Diaries: Geography of Home (2026), The Camp (2020) και Peripatetics (Athens) (2016), και έχει παρουσιάσει φιλμ, σχέδια και βίντεο-ποιήματά της διεθνώς. Κείμενά της έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά όπως Peripheries (Harvard University Press), Salamander και [φρμκ].

Περισσότερες πληροφορίες: www.maria-zervos.com