Την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026, στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 εγκαινιάζεται η μεγάλη αναδρομική έκθεση «Αλέκος Βλ.Λεβίδης. Ζωγραφική 1961-2026. Δια βίου παιχνίδι», η πρώτη αναδρομική έκθεση που αφιερώνεται στο έργο του ζωγράφου και ακαδημαϊκού Αλέκου Λεβίδη.

Η έκθεση καλύπτει το σύνολο της καλλιτεχνικής του πορείας, από το 1961 έως σήμερα και παρουσιάζει την εξέλιξη της ζωγραφικής του σε περισσότερες από έξι δεκαετίες δημιουργίας. Την επιμέλεια έχει ο ίδιος ο καλλιτέχνης σε συνεργασία με τη Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη. Η έκθεση θα θα διαρκέσει από τις 08 Οκτωβρίου 2026 έως τις 14 Φεβρουαρίου 2027.

Το Μουσείο Μπενάκη ήταν πάντα για τον ίδιο ο φυσικός χώρος για να πραγματοποιηθεί μία τέτοια έκθεση. Την προγραμμάτιζε και την οραματιζόταν χρόνια. Η υλοποίησή της αποτελεί την ολοκλήρωση ενός πολύχρονου εγχειρήματος, δύσκολου και απαιτητικού που τη βίωσε σαν ιδιαίτερη πρόκληση.  Η πραγματοποίηση της συγκεκριμένης δράσης, που περιλαμβάνει την έκθεση και την έκδοση συνοδευτικού βιβλίου στα ελληνικά και τα αγγλικά (σε δύο ξεχωριστούς τόμους) έγινε εφικτή και με την γενναιόδωρη υποστήριξη της Ακαδημίας Αθηνών, του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου, του Υπουργείου Πολιτισμού, των οικογενειών Δημητρίου Προκοπίου και Μιχάλη και Νικόλα Λυκιαρδόπουλου, της Σάντρας Λυκιαρδοπούλου, του Μιχάλη και της Μυρτώς Πατέρα και, τέλος, του Νικόλα και της Ειρήνης Λαιμού.

Ο Λεβίδης συνειδητά επέλεξε να επιμεληθεί την έκθεση ο ίδιος, με τη συνδρομή της συντρόφου του, κοινωνικής ανθρωπολόγου, Μαρίκας Ρόμπου-Λεβίδη, θεωρώντας ότι γνωρίζουν το έργο του περισσότερο από κάθε άλλο, όσο ειδικευμένος και αν είναι στον χώρο της θεωρίας ή της ιστορίας της τέχνης. Επεδίωξε αυτή την οικειότητα της ματιάς και τη γνώση του περιεχομένου. Στόχος τους είναι να αναδειχθούν οι διασυνδέσεις ανάμεσα στις φαινομενικά διαφορετικές κατηγορίες της δουλειάς του ζωγράφου, όπως για παράδειγμα, τα σχέδια, οι πίνακες και τα εικαστικά σημειωματάρια.

Η έκθεση περιλαμβάνει πάνω από 500 έργα· πίνακες, σχέδια, τοιχογραφίες, σκηνογραφίες, ζωγραφική για βιβλία, εγκαταστάσεις και εικαστικά σημειωματάρια. Είναι διαρθρωμένη σε ενότητες, ωστόσο, λαμβάνεται υπόψη και η χρονολόγηση των έργων όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Το κριτήριο επιλογής των έργων που εκτίθενται είναι συγχρόνως «αντικειμενικό» και υποκειμενικό ή συναισθηματικό. Τα κείμενα τοίχου, τοποθετήσεις του ίδιου του ζωγράφου, είναι γραμμένα στο 1ο ενικό πρόσωπο έτσι ώστε να μιλούν με άμεσο τρόπο και ο θεατής να έχει για «οδηγό» στην έκθεση τον ίδιο τον δημιουργό. Τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμότου χώρου ανέλαβαν σε συνεργασία ο ίδιος ο ζωγράφος, ο σκηνογράφος Παύλος Θανόπουλος και η συνεπιμελήτρια της έκθεσης.

Στην πρώτη ενότητα, η περιήγηση στον χώρο ξεκινάει με τα πολύ νεανικά του έργα, με αφετηρία το 1961, χρονολογία κατά την οποία ο ζωγράφος ήταν 17 ετών. Τα έργα της δεκαετίας του ’60 και του ’70 αποτελούνται σχεδόν αποκλειστικά από σχέδια, ανάμεσά τους και πολλά με πολιτικό περιεχόμενο. Πρόκειται για μια περίοδο, που τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, χαρακτηρίστηκε από δικτατορίες, πολέμους και έντονες κοινωνικές εξεγέρσεις. Ο έφηβος και αργότερα νεαρός Λεβίδης παρακολουθούσε τα τεκταινόμενα με ενδιαφέρον και ανησυχία και αποτύπωνε τις σκέψεις του μέσα από την τέχνη του.

Μετά τη Μεταπολίτευση, τα έργα αυτά, τεκμήρια μιας εποχής, κρατήθηκαν συνειδητά στο συρτάρι και εκτέθηκαν μόνο μία φορά, το 2006, στην γκαλερί Άστρα, με τίτλο Μαρτυρίες 1965-1976.

Η διαδρομή στη δεύτερη ενότητα συνεχίζει με έξι πρώιμα πορτρέτα, ζωγραφισμένα στη στροφή της δεκαετίας του ’70 προς το ’80, που οδηγούν τον θεατή στην θεματική της ανθρώπινης μορφής. Εκεί, έργα που απεικονίζουν μοντέλα, συνήθως  στο ατελιέ του ζωγράφου, ζωγραφισμένα με μικτή τεχνική ή παστέλ καθώς και σχέδια με χρωματιστά μολύβια ή κάρβουνο, στέκουν ελεύθερα στον χώρο ενώ περιβάλλονται από ανθρωποκεντρικά έργα και σχέδια άλλων δεκαετιών και προθήκες με εικαστικά σημειωματάρια που περιέχουν στοιχεία σχετικά με αυτά. Ένας μικρότερος, περίκλειστος χώρος περιλαμβάνει δεκατρείς προσωπογραφίες από πολύ διαφορετικές περιόδους. Τρεις από αυτές, πουζωγραφίστηκαν τα τρία τελευταία χρόνια, εκτίθενται δημόσια για πρώτη φορά, ανήκουν στο Ίδρυμα Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου.

Στη συνέχεια η επόμενη ενότητα φιλοξενεί μια σειρά από τοπία αναμεμειγμένα με νεκρές φύσεις που, σε μεγάλο βαθμό, ζωγραφίστηκαν τις δεκαετίες του ’80 και του ‘90 καθώς και προθήκες με εικαστικά σημειωματάρια ακολουθώντας την πορεία του ζωγράφου εκείνη την εποχή. Μία μεγάλη διπλή «πύλη», που αποτελεί μέρος μιας τοιχογραφίας σε κατοικία που όταν αυτή άλλαξε ιδιοκτήτη,αποτοιχίστηκε από το τμήμα συντήρησης του Μουσείου Μπενάκη και έχει ανασυσταθεί ειδικά για τον σκοπό της έκθεσης. Διασχίζοντάς τη, οδηγούμαστε στα έργα για τη Μεγάλη Ελλάδα που φιλοτέχνησε ο Λεβίδης το 2000 με αφορμή την είσοδο στη νέα χιλιετία κατά παραγγελία της ΑΓΕΤ Ηρακλής.

Στην πολύ μεγάλη αίθουσα του ισογείου της οδού Πειραιώς που έχει διαρρυθμιστεί για την περίσταση επιδιώκοντας πάντα ο χώρος να δίνει την αίσθηση του βάθους και του ανοίγματος, έχουν αναρτηθεί έργα τη ςενότηταςΜυθΙστορικά, δηλαδή έργα στα οποία η προσωπική του ιστορία συναντάει τη μεγάλη ιστορία και ο μύθος την πραγματικότητα. Περιλαμβάνονται έργα από τις εκθέσεις Λουόμενοι (Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, 1991), Δώδεκα πίνακες (Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, 2004) ΜυθΙστορικά (Πινακοθήκη Χατζηκυριάκου – Γκίκα, 2020).  Στη συνέχεια, ένας διακριτά οριοθετημένος χώρος φιλοξενεί πάνω από τριάντα έργα, τετράγωνου σχήματος και μικρών διαστάσεων (35 Χ 35 εκ.,  Εικονογραφίες, 1990 και 36 Χ 36 εκ., 36 Χ 36: Ζωγραφικά δοκίμια, 2018), το φυτώριο των «μυθιστορικών», τα οποία εκτείνονται σε πολλές δεκαετίες, από το ’80 μέχρι τα πολύ πρόσφατα χρόνια. Προθήκες με εικαστικά σημειωματάρια συμπληρώνουν την παρουσίαση της διαδρομής του ζωγράφου.

Στο τέλος του κεντρικού εκθεσιακού χώρου, εκτίθεταιένα αντιπροσωπευτικό δείγμα από μακέτες εξωφύλλων βιβλίων, δραστηριότητα με την οποία ο Λεβίδης έχει ασχοληθεί εντατικά και διαχρονικά. Συνεργασίες του με τις Εκδόσεις Άγρα, τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, τον Κέδρο, την Εστία, την Αλεξάνδρεια, τις εκδόσεις François Maspero, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τον Σύλλογο ‘Οι Φίλοι της Μουσικής’, το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης κ.ά. παρουσιάζονται συγκεντρωμένα μετά από χρόνια και αναδεικνύουν την πρόθεσή του να ασχοληθεί με κάθε εξώφυλλο σαν ένα ζωγραφικό έργο.

Η έκθεση συμπληρώνεται από εγκαταστάσεις, όπως η Μνήμη Παλμύρας, που είχε στηθεί στο κτήριο της οδού Κουμπάρη το 2016, όταν η Παλμύρα λεηλατήθηκε και ο αρχαιολόγος Khaled Al Asaad αποκεφαλίστηκε βάναυσα από την ISIS, ή μέρη της Σκευοθήκης από το Φεστιβάλ Άργους του 1995 και 2002.

Τέλος σε μία ξεχωριστή αίθουσα του ισογείου της Πειραιώς 138 εκτίθενται σκηνογραφίες που έχει φιλοτεχνήσει ο Λεβίδης με πιο κεντρική εκείνη για την  Αντιγόνη του Σοφοκλή που σκηνοθέτησε ο Λευτέρης Βογιατζής το 1992 στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων.

Share This Story, Choose Your Platform!