Η έκθεση της Χριστίνας Σκαρπάρη, με τίτλο «σύμπραξη», παρουσιάζει ταινίες και φωτογραφίες από την περίοδο 2022-2025. Τα έργα εστιάζουν σε συναντήσεις που καταγράφηκαν σε βάθος χρόνου, με άτομα και κοινότητες που διαφυλάσσουν χειροτεχνίες που κινδυνεύουν να χαθούν, με έμφαση στη συνύπαρξη, την εμπιστοσύνη και τον δεσμό ανθρώπου και περιβάλλοντος. Αναδεικνύονται οι παραδοσιακές χειροτεχνίες της καλαμωτής και της ψαθαρκάς (Λειβάδια), του κόκκινου πηλού (Κόρνος), καθώς και άλλες τεχνικές που προέρχονται από άτομα που εργάστηκαν ή εργάζονται στο Κέντρο Κυπριακής Χειροτεχνίας.

Η διεπιστημονική ερευνητική πρακτική της Σκαρπάρη, εξετάζει τις περίπλοκες έννοιες της ταυτότητας, της υποκειμενικότητας και των εργασιακών συνθηκών, μέσω της εθνογραφικής μελέτης και της ταυτόχρονης κοινοτικής εμπλοκής. Βασισμένη σε μια φεμινιστική ηθική που δίνει έμφαση στη φροντίδα και τις σχέσεις αλληλεγγύης, δημιουργεί εικόνες με απρόβλεπτους συνδυασμούς και λεπτομέρειες, αποκαλύπτοντας αθέατες πτυχές των κόσμων που κατοικούν οι κοινότητες αυτές και διερευνώντας τις σύνθετες δυναμικές της καθημερινότητάς τους.

Ο όρος «σύμπραξη» αναφέρεται στην πρακτική συνεργατικής δράσης—στη συγκεκριμένη περίπτωση, την κοινή εργασία και την ευθυγράμμιση των συνεργειών που διασφαλίζουν την ανθεκτικότητα της παραδοσιακής χειροτεχνίας. Ταυτόχρονα, ενισχύει τη διάδοση άυλης γνώσης και ιστοριών, εστιάζοντας στην εξερεύνηση και την ενδυνάμωση των πρακτικών αυτής της κληρονομιάς. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι συμμετέχοντες καλούνται να συμμετάσχουν σε δημιουργικές συναντήσεις, να αναλάβουν δράση και να συνεργαστούν, με σκοπό τη δημιουργία απτών προτάσεων για τη βιωσιμότητα και την εξέλιξη αυτών των παραδόσεων.

Η πρακτική στοχεύει στην κριτική επανεξέταση της συλλογικής δράσης και προωθεί μια βαθύτερη εμπλοκή με τοπικές κοινότητες, μέσω της συνεργασίας και της ενίσχυσης δεσμών εμπιστοσύνης. Αναγνωρίζει την ουσία του συνανήκειν και προωθεί αναστοχαστικές πρακτικές, εμπνευσμένες από τη φιλοξενία, την αγάπη, το χιούμορ, την επιτελεστικότητα, το παιχνίδι και την υπομονή. Επιδιώκοντας να ξεκλειδώσει το ανεκμετάλλευτο δυναμικό των οικοσυστημάτων χειροτεχνίας, παρέχει εργαλεία και μεθόδους για συνεργατική εργασία και υποστηρίζει μια ρευστή ανταλλαγή που αμφισβητεί κυρίαρχες αφηγήσεις γύρω από την πολιτιστική κληρονομιά.

Η επεξεργασία του οπτικοακουστικού υλικού έγινε σε συνεργασία με τον Φοίβο Φιλητά και περιλαμβάνει συνθέσεις του Άντη Σκορδή, συνδυασμένες με δείγματα από ηχογραφήσεις πεδίου της Σκαρπάρη. 

Η έκθεση φιλοξενείται στο Σπίτι της Κύπρου – Κέντρο Πολιτισμού. Την παραγωγή του πρότζεκτ έχει το Sic. Contemporary Culture, μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 2024 από τον Παναγιώτη Μιχαήλ και τον Ευαγόρα Βανέζη. Το Sic. δίνει χώρο σε νέα μοντέλα δημιουργίας, επιμέλειας και παρουσίασης της σύγχρονης τέχνης, με διπλή αποστολή: να ενδυναμώνει τους καλλιτέχνες, προσφέροντάς τους πλατφόρμα για καινοτόμα καλλιτεχνική έκφραση, και να διατηρεί τις δημιουργικές κληρονομιές μέσα από αρχειακές πρωτοβουλίες.

Το πρότζεκτ υποστηρίζουν η ΜΚΟ Ξαρκής, ο Δήμος Λευκάρων και το Rainbow Art Shop. Η ΜΚΟ Ξαρκής αναπτύσσει εδώ και 13 χρόνια συμμετοχικές καλλιτεχνικές δράσεις που στοχεύουν στην κοινωνική εμπλοκή και την κοινοτική ενδυνάμωση. Μέσα από την τέχνη, την οποία αντιμετωπίζει ως εργαλείο κοινωνικής αλλαγής και συλλογικής δράσης, προωθεί νέες σχέσεις και δίκτυα συνεργασίας. Το πρότζεκτ ενισχύει το όραμά της για διατομεακές και διαγενεακές δράσεις, για προσβασιμότητα στον πολιτισμό και για υποστήριξη κοινωνικά και περιβαλλοντικά βιώσιμων καλλιτεχνικών πρακτικών.

Βιογραφικό Σημείωμα Καλλιτέχνη:

Η Χριστίνα Σκαρπάρη είναι διεπιστημονική καλλιτέχνης, σχεδιάστρια και επιμελήτρια με μακρόχρονη εμπειρία σε κοινωνικά εφαρμοσμένες πρακτικές στο πεδίο της τέχνης, στον τομέα των ΜΚΟ και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Από το 2013 έχει ιδρύσει τη ΜΚΟ Ξαρκής και το Φεστιβάλ Ξαρκής ως σχεδιαστική συνέλευση και δημιουργική αντίδραση στην κοινωνικοοικονομική κρίση της εποχής. Έχει ηγηθεί περισσότερων από 30 πρότζεκτ για την αύξηση της κοινοτικής συμμετοχής, των συμμετοχικών μεθοδολογιών και της καινοτομίας στο χώρο της σύγχρονης τέχνης και του σχεδιασμού. Μεταξύ 2022 – 2024 επιτέλεσε αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Εικαστικών Καλλιτεχνών και Θεωρητικών Τέχνης – φυτώριο και είναι μέλος μιας ανεξάρτητης ομάδας που εκπροσωπεί τις κυπριακές ΜΚΟ για την εικαστική τέχνη και το ντιζάιν, προωθώντας τα δικαιώματα των εργαζομένων στον πολιτισμό, με στόχο την ενίσχυση της αξίας του πολιτιστικού έργου σε κυβερνητικό-θεσμικό επίπεδο.

Η προσέγγισή της έχει νομαδικό χαρακτήρα, ενώ ταυτόχρονα προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε τόπου, αξιοποιώντας πειραματικές και διεπιστημονικές μεθόδους σε τοπικά περιβάλλοντα και περιφέρειες. Καθοδηγείται από κοινωνικούς και οικολογικούς προβληματισμούς, καθώς και από μια φεμινιστική προσέγγιση φροντίδας. Η δουλειά της ενσωματώνει συνεργατικές τεχνικές που έχουν χαρακτήρα παιχνιδιού, ενώ παράλληλα δοκιμάζει διάφορα πολυαισθητηριακά εργαλεία για την κοινωνική εμπλοκή και την κατανόηση τοπικών κοινοτήτων.

Είναι κάτοχος υποτροφίας AHRC Techne για τη διδακτορική της διατριβή στο Πανεπιστήμιο Central Saint Martins, με θέμα την ανάπτυξη μιας μεθοδολογίας συν-σχεδιασμού για την εμπλοκή των κοινοτήτων σε χειροτεχνίες που απειλούνται με εξαφάνιση. Η δουλειά της εστιάζει στο φιλμ, τη φωτογραφία και την ανθρωπολογία, συνδυάζοντας τέχνες και επιστήμες σε ένα διεπιστημονικό πλαίσιο. Από το 2017 δίνει διαλέξεις και διδάσκει τόσο σε χώρους άτυπης μάθησης όσο και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, μεταξύ άλλων με ένα μάθημα για τον συνεργατικό και διατομεακό περιβαλλοντισμό στο Central Saint Martins.

Σπίτι της Κύπρου – Κέντρο Πολιτισμού | Ξενοφώντος 2Α, Αθήνα 105 57

Εγκαίνια: Πέμπτη, 22 Οκτωβρίου 2026 | 18:00-21:00

Διάρκεια: 22 Οκτωβρίου – 7 Νοεμβρίου 2026

Ειδική Προβολή Ταινιών: 05 Νοεμβρίου 2026 | 18:00 – 20:00

Ώρες Λειτουργίας:

Δευτέρα & Τετάρτη 10.00-19.00

Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 10.00-15.00

Σάββατο 11.00-16.00

Επιμέλεια: Ευαγόρας Βανέζης, Παναγιώτης Μιχαήλ (Sic. Contemporary Culture) 

Σχεδιασμός Έκθεσης: Μικαέλλα Σωκράτους 

Γραφιστική Επικοινωνία: Μάριος Πασχαλίδης 

Συντονισμός: Μαρία Ραγιά – Σπίτι της Κύπρου 

Συντονισμός Προβολής: Σοφία Γαρπόζη – Σπίτι της Κύπρου 

Υποστηρικτές Έκθεσης: Xarkis, Δήμος Λευκάρων, Rainbow Art Shop