Το περίπλοκο ζήτημα της αντιμετώπισης της πλαστογραφίας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων επιχειρεί ο νόμος 5271/2026, «Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων – Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων – Ποινικές διατάξεις – Σύσταση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων – Λοιπές διατάξεις Υπουργείου Πολιτισμού». 

Στις 20 Φεβρουαρίου η Υπουργός Λίνα Μενδώνη, η διευθύντριά της Εθνικής Πινακοθήκης Συραγώ Τσιάρα, η καλλιτεχνική διευθύντρια του ΕΜΣΤ Κατερίνα Γρέγου και ο νομικό σύμβουλος της ΕΠΜΑΣ Γιώργος Οικονομόπουλος παρουσίασαν το νόμο και ενημέρωσαν τους εμπλεκόμενους φορείς σχετικά με τις αλλαγές που πρόκειται να φέρει η εφαρμογή του.

Η παραχάραξη και διακίνηση των έργων τέχνης είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο, μια επικερδής δραστηριότητα που συχνά σχετίζεται με τα δίκτυα τρομοκρατίας και το οργανωμένο έγκλημα, ενώ ευνοείται από την αύξηση των διαδικτυακών πωλήσεων και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.  

Όπως τόνισε η διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ Συραγώ Τσιάρα:  «Στη χώρα μας έχει εξελιχθεί σε μια οργανωμένη, διεθνή και εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα, με σοβαρές συνέπειες όχι μόνο για τους συλλέκτες, τα μουσεία και τους καλλιτέχνες, αλλά για την ίδια την ιστορία της τέχνης και την θεσμική μνήμη. Ένα εκτεταμένο έγκλημα, κρυμμένο κάτω από το χαλί, που προσεγγίζαμε με όρους αστυνομικής μυθιστοριογραφίας ή κινηματογραφικών ταινιών δράσης…»

Σε αυτή την πραγματικότητα καλείται να απαντήσει ο νέος νόμος εισάγοντας και κάποιες καινοτομίες ακόμα και σε παγκόσμιο επίπεδο και καλύπτοντας ένα κενό που υπήρχε στην ελληνική νομοθεσία. 

Ο νόμος 5271/2026 είναι ένας αυστηρός νόμος: 

Πλέον ποινικοποιείται η δημιουργία, η έκθεση, η κατοχή, η δωρεά, η αποδοχή της δωρεάς πλαστού έργου, ανεξάρτητα από την οικονομική συναλλαγή. Επιπλέον, ακόμα και στην περίπτωση αθώωσης του κατόχου, το πλαστό έργο καταστρέφεται.  

Δημιουργείται αρχείο πλαστών έργων τέχνης ενισχύοντας τη διεθνή συνεργασία 

Στις πλέον καίριες διατάξεις είναι η δημιουργία αρχείου εμπειρογνωμόνων, ορκωτών εκτιμητών, οι οποίοι θα καλούνται να αποφανθούν για την αμφισβητούμενη γνησιότητα ενός, έργου, παρακάμπτοντας, τις πολλές φορές αναξιόπιστες βεβαιώσεις και πιστοποιήσεις. 

Όπως κάθε νόμος, μένει να αποδεδειχθεί και στην πράξη να θα μπορέσει να αντιμετωπίσει δραστικά ένα αδίκημα που φαίνεται να αναπτύσσεται ραγδαία, σε παγκόσμια κλίμακα και μάλιστα με το νέο «οπλοστάσιο» της υψηλής τεχνολογίας.