Οι ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας είναι οι πλέον κατάλληλες για περισυλλογή και μίας προσπάθεια του ανθρώπου να προσεγγίσει νοητά τα τραγωδιακά ύψη του Θείου δράματος.

Η σταδιακή-και πάντοτε προσωρινή- παύση των καθημερινών εργασιών δίνει τη θέση της στην προσμονή της Ανάστασης και του Πάσχα, ενώ οι λάτρεις της ανάγνωσης δεν βλέπουν την ώρα να βουτήξουν στις σελίδες των νέων αποκτημάτων των βιβλιοθηκών τους.

Οι φίλοι των “διαφορετικών” εκδόσεων, μπορούν να ανακαλύψουν στη University Studio Press τη μουσική εργασία του Πρωτοπρεσβύτερου Κωνσταντίνου Παπαγιάννη πάνω στους Ύμνους της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδας. Σε αυτόν τον τόμο παρουσιάζονται μουσικά επεξεργασμένα τα κείμενα των ακολουθιών της Μεγάλης Εβδομάδας, με τρόπο πρακτικό και απλό. Αναμφίβολα, η εν λόγω έκδοση αποτελεί ένα μοναδικό βοήθημα για τους λάτρεις των δρόμων της βυζαντινής μουσικής και αναδεικνύεται σε μία εκ των πλέον πρωτότυπων της κατηγορίας της.

Μια εξίσου εμβριθή μελέτη γύρω από τον κόσμο των Ευαγγελίων καταθέτει ο Αλέξανδρος Κοσματόπουλος στο έργο του Το Αναγνωστικό των Ευαγγελίων που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Με αναζητήσεις που εκκινούν από τον ποιητικό λόγο και το δοκίμιο, ο Αλέξανδρος Κοσματόπουλος προσεγγίζει τα Ευαγγέλια με δέος, αγάπη, αλλά και μία αμίμητη ψυχραιμία ως προς την αποκρυπτογράφηση των νοημάτων των ιερών κειμένων. Η αλεξανδρινή κοινή των Ευαγγελίων, τούς χαρίζει μια αμεσότητα που προσκαλεί τον ακροατή στον στοχασμό πέρα από εποχές και συγκυρίες. Ο Αλέξανδρος Κοσματόπουλος, αρνούμενος να συνταχθεί με ιδεοληπτικές αναγνώσεις των Ευαγγελίων, υποστηρίζει ότι εκείνα έρχονται για “να προσδώσουν νόημα και περιεχόμενο εκεί που τίποτα δεν φέγγει, εκεί που δεν είναι τίποτα ορατό”. Τελικά, ο Λόγος του Ευαγγελίου, οι παραβολές και το Φως που φέγγει στον Άδη, αποτελούν ένα ισχυρό αντίδοτο στον κατακλυσμιαίο μηδενισμό της σύγχρονης πραγματικότητας.

Ο σκιαθίτης διηγηματογράφος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, με το προσωνύμιο “κοσμοκαλόγερος”, υπήρξε εκείνη η σημαντική φωνή της νεοελληνικής λογοτεχνίας που αιχμαλώτισε στις σελίδες του τόσο το ιδίωμα της ιδιαίτερης πατρίδας του, όσο επίσης ήθη, θρησκευτικά αισθήματα και ανθρωπότυπους που πλέον τα έχει καλύψει για τα καλά η σκόνη του χρόνου και του εκσυγχρονισμού. Οι εκδόσεις Πατάκη στα Πασχαλινά Διηγήματα ανθολογούν δεκαέξι εκ των πιο χαρακτηριστικών, εορταστικών και κάποτε πρωτότυπων σύντομων ιστοριών του κορυφαίου Έλληνα λογοτέχνη που κάποτε λοξοκοιτάει προς το παράδοξο του Γκόγκολ και τη ντοστογιεφσκική ειρωνεία. Σε κάθε περίπτωση, διηγήματα όπως η “Παιδική Πασχαλιά” μεταφέρουν κινηματογραφικώ τω τρόπω το θάμβος μπροστά στην αναστάσιμη ακολουθία: “[…] Μετά τα μεσάνυκτα, αφού έγινεν η Ανάστασις, και ήστραψεν ο ναός όλος, ήστραψε και η πλατεία από το φώς των κηρίων, τα παιδία ήρχισαν να καίουν μετά κρότου σπίρτα και μικρά πυροκρόταλα έξω εις το πρόναον, και τινες παίδες δεκαετείς επυροβόλουν με μικρά πιστόλια, άλλοι έρριπτον εντός του ναού επί των πλακών του εδάφους τα βαρέα καρφία με τα καψύλια καταπτοούντες και σκανδαλίζοντες τας πτωχάς γραίας, αίτινες, μεθ᾽ όλον τον διωγμόν όν εκίνουν κατ᾽ αυτών την Μεγάλην Εβδομάδα κατ᾽ έτος οι επίτροποι, αξιούντες να περιορίσωσιν αυτάς εις τον γυναικωνίτην, ουχ ήττον επέμενον και παρεισέδυον εντός του ναού αριστερά, εις την μίαν κόγχην. […]

Παραμένοντας εντός του κλίματος της ανθολογημένης πεζογραφίας και των ορθόδοξων εορτασμών του Πάσχα, θα εκπλαγεί κανείς από την επίσκεψη στον συγκεντρωτικό τόμο Ρωσικά πασχαλινά διηγήματα (σε μετάφραση από τα Ρωσικά του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη) και την κατάδυση μέσα στις λαϊκές παραδόσεις της χώρας των Ρως. Μπούνιν, Τσέχωφ, Κουπρίν, Γκόγκολ, Μαρτσινόφσκι... δύο αιώνες της σπουδαίας λογοτεχνικής παράδοσης της Ρωσίας καλύπτει η ανθολογία των εκδόσεων Επίκεντρο. Στη συνάντηση σάτιρας και ευλάβειας που επιχειρεί ο Γκόγκολ, είναι αδύνατο να αντισταθεί κανείς και να μην φωνάξει μαζί με τον φανταστικό μα πέρα για πέρα αληθινό του ήρωα: “Χριστός Ανέστη! Μόνο στη Ρωσία γιορτάζεται αυτή η μέρα κατά πως της αρμόζει.”