Η έκδοση αφορά την ομώνυμη έκθεση που οργανώθηκε στο Μουσείο Εκμαγείων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και είναι αφιερωμένη στο εργαστήριο των καλλιτεχνών Gilliéron, που λειτουργούσε στην Αθήνα. Σε διάλογο μεταξύ του πανεπιστημιακού Μουσείου Εκμαγείων και του ερευνητικού προγράμματος των «Αρχείων Gilliéron» της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα άγνωστα ή αφανή έως σήμερα τεκμήρια που μαρτυρούν την εξέλιξη της αρχαιολογίας στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Το βιβλίο, που συνοδεύει την έκθεση, αποτίει φόρο τιμής στη γόνιμη ερευνητική συνεργασία μεταξύ της Γαλλικής Σχολής και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Αναδεικνύει τις δυνατότητες αξιοποίησης και επανανοηματοδότησης που έχουν τα αρχειακά τεκμήρια, όταν αντιπαραβάλλονται με εδραιωμένες αρχαιολογικές συλλογές και τις «βιογραφίες των αντικειμένων».

Τα αρχεία Gilliéron, μαζί με το οικογενειακό Αρχείο Gilliéron, καθώς και άλλα αρχεία του «δικτύου Gilliéron», που επεκτείνεται σε μουσεία και ερευνητικά κέντρα διεθνώς, προσφέρουν τη δυνατότητα εμπλουτισμού των ιστοριών ίδρυσης, απόκτησης και ανάπτυξης των εκάστοτε συλλογών. Η έκθεση εστιάζει σε σταθμούς από τη ζωή και το πολυσχιδές έργο των Gilliéron, με έμφαση στα ταξίδια και την εργασία τους στη βόρεια Ελλάδα, και παράλληλα με το αρχαιολογικό και ιστορικό πλαίσιο εκείνης της εποχής (1875-1939). Καλύπτονται θεματικές από τον χώρο της Αρχαιολογίας, της Ιστορίας της Τέχνης, της Νεότερης Ιστορίας και των Ψηφιακών Εφαρμογών, που αναδεικνύουν άγνωστες όψεις της Αρχαιολογίας στη νεότερη Ελλάδα.

Σε αντιπαραβολή με τα αντίγραφα και τα εκμαγεία του Μουσείου, εκτίθενται επιλεγμένα αδημοσίευτα τεκμήρια από τη Συλλογή και τα Αρχεία Gilliéron, ενώ τονίζεται η ξεχωριστή σημασία των εκθεμάτων για την εκπαιδευτική διαδικασία και τη διεπιστημονική έρευνα.

• Η Ελένη Μανακίδου είναι Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ.
• Η Χριστίνα Μητσοπούλου είναι Δρ Κλασικής Αρχαιολογίας, ΕΔΙΠ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Υπεύθυνη ερευνητικού προγράμματος “Αρχεία Gilliéron” της ΓΣΑ.