Tο τριετές Ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο HeritACT ολοκληρώνει την πορεία του στα τέλη Φεβρουαρίου, έπειτα από μια τριετή διαδρομή που ανέδειξε νέους τρόπους ενεργοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από συμμετοχικές πρακτικές και με γνώμονα τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Με επίκεντρο τη βιομηχανική πολιτιστική κληρονομιά και τον δημόσιο χώρο της Ελευσίνας, και προτεραιότητα τον συμμετοχικό σχεδιασμό, το HeritACT επιχείρησε να γεφυρώσει το παρελθόν με το μέλλον της πόλης μέσα από τη χρήση εννέα (9) ειδικά σχεδιασμένων ψηφιακών εφαρμογών και τη δημιουργία επτά (7) καινοτόμων ψηφιακών και αρχιτεκτονικών λύσεων. Οι λύσεις αυτές παρεμβαίνουν με ήπιο και βιώσιμο τρόπο στον αστικό ιστό, εξυπηρετώντας πραγματικές ανάγκες των πολιτών και ενισχύοντας τη σχέση τους με χώρους κληρονομιάς.

Εκδηλώσεις παρουσίασης αποτελεσμάτων του έργου στην Ελευσίνα (29–31 Ιανουαρίου 2026)

Στο πλαίσιο των καταληκτικών εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν στην Ελευσίνα (29–31 Ιανουαρίου 2026), στο Σινέ Eleusis και σε δράσεις στον δημόσιο χώρο, παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα του έργου και ενεργοποιήθηκαν πιλοτικά οι ψηφιακές εφαρμογές και οι αρχιτεκτονικές λύσεις που σχεδιάστηκαν με τη συμμετοχή της κοινότητας. Το τριήμερο ανέδειξε τόσο το ερευνητικό σκέλος του έργου όσο και το αποτύπωμά του στην πόλη, μέσα από συναντήσεις, παρουσιάσεις και δράσεις συμμετοχής, με στόχο να τιμηθεί και να αναδειχθεί η ενεργή εμπλοκή της τοπικής κοινότητας, να ενισχυθεί η ανταλλαγή απόψεων και καλών πρακτικών με ειδικούς/ές και ερευνητές/ριες από το διεθνές δίκτυο του HeritACT, και να παρουσιαστούν στο κοινό οι λύσεις που εγκαταστάθηκαν στην πόλη στο πλαίσιο του έργου.

29 Ιανουαρίου | Final General Assembly Meeting

Η πρώτη ημέρα ήταν αφιερωμένη στην Τελική Γενική Συνέλευση των εταίρων, όπου παρουσιάστηκαν συνολικά η πορεία του έργου, η εξέλιξη των πακέτων εργασίας και τα βασικά του αποτελέσματα. Παράλληλα, συζητήθηκαν τα επόμενα βήματα για την αξιοποίηση της παρακαταθήκης του HeritACT και τη συνέχιση του αντικτύπου του μετά την ολοκλήρωσή του.

30 Ιανουαρίου | Open NEB Day – Πανευρωπαϊκή Υβριδική Συνάντηση

Η δεύτερη ημέρα φιλοξένησε το Open NEB Day event, μια πανευρωπαϊκή υβριδική συνάντηση που έφερε κοντά φορείς χάραξης πολιτικής, ερευνητές/τριες, πολιτιστικούς οργανισμούς και τοπικές κοινότητες, με στόχο να διερευνηθεί πώς η φιλοσοφία του New European Bauhaus μπορεί να καθοδηγήσει με έμπρακτο τρόπο την επανενεργοποίηση χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς. Περίπου 40 συμμετέχοντες βρέθηκαν στο Σινέ Eleusis, ενώ 80 παρακολούθησαν διαδικτυακά. Το πρόγραμμα περιλάμβανε ομιλίες και τρεις θεματικές στρογγυλές τράπεζες γύρω από τις αξίες του NEB:

• Sustainability (Βιωσιμότητα)

• Inclusion (Συμπερίληψη)

• Aesthetics (Αισθητική).

31 Ιανουαρίου | Βράβευση μαθητών & δράσεις παρουσίασης των αποτελεσμάτων

Η τρίτη ημέρα ήταν αφιερωμένη στην κοινότητα και στη δημόσια ανάδειξη της συμμετοχής της σε όλες τις φάσεις του έργου, καθώς και των αποτελεσμάτων που προέκυψαν από αυτή τη συλλογική εμπλοκή. Η ημέρα ξεκίνησε με μια γιορτή και ανοιχτή παρουσίαση των αποτελεσμάτων του έργου, με τη συμμετοχή σχολείων, εταίρων και τοπικών φορέων. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε τελετή βράβευσης όλων των μαθητών/τριών που συμμετείχαν ενεργά στα συμμετοχικά εργαστήρια του HeritACT, ως αναγνώριση της δημιουργικής τους συμβολής.

Το μεσημέρι, το πρόγραμμα συνεχίστηκε στο παραλιακό μέτωπο με έναν θεματικό περίπατο, όπου αναδείχθηκε η σύνθετη και πολυεπίπεδη ιστορία της Ελευσίνας, με τη συμμετοχή κατοίκων και προσκεκλημένων εταίρων του έργου. Η δράση ολοκληρώθηκε στο Αναψυκτήριο, με παρουσίαση και συμμετοχική συν-εγκατάσταση των κινητών επίπλων που τοποθετήθηκαν στον προαύλιο χώρο του, με στόχο την επανενεργοποίησή του.

Το τριήμερο ολοκληρώθηκε το βράδυ με μια εγκατάσταση Projection Mapping στην Πλατεία Γενοκτονίας Ελληνοποντίων, που προβλήθηκε επάνω στην αρχιτεκτονική λύση που εγκαταστάθηκε στο σημείο στο πλαίσιο του έργου. Στο projection παρουσιάστηκε μια μικρού μήκους ταινία κινουμένων σχεδίων, εμπνευσμένη από τα συμμετοχικά εργαστήρια που υλοποιήθηκαν σε δύο από τους τρεις πιλοτικούς τόπους του HeritACT -την Ελευσίνα και την Μπαλινά- αναδεικνύοντας κοινές θεματικές και διαδρομές που συνδέουν την ιστορία και την ταυτότητα των δύο πόλεων.

HeritACT έκθεση | Σινέ Ελευσίς

Κατά τη διάρκεια των παραπάνω δράσεων καθώς και μέχρι την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου (9 π.μ. – 5 μ.μ) στο Σινέ Ελευσίς θα είναι ανοιχτή μια ολοκληρωμένη έκθεση για το έργο που αναδεικνύει:

• τα αποτελέσματα της συμμετοχικής εμπλοκής από όλες τις πιλοτικές πόλεις,

• παραδείγματα ενεργοποίησης της κληρονομιάς μέσα από βιώσιμες και συμπεριληπτικές πρακτικές,

• Την εφαρμογή των αρχών του New European Bauhaus στην πράξη,

• το σύνολο των ψηφιακών και αρχιτεκτονικών λύσεων που αναπτύχθηκαν στο έργο.

Μια ευρωπαϊκή παρακαταθήκη με τοπικό αντίκτυπο

Οι τριήμερες εκδηλώσεις επιβεβαίωσαν ότι το HeritACT δεν ολοκληρώνεται απλώς ως ένα ευρωπαϊκό έργο, αλλά αφήνει στην Ελευσίνα μία ουσιαστική παρακαταθήκη: μεθοδολογία, εργαλεία και μια συλλογική εμπειρία που μπορούν να συνεχίσουν να ενεργοποιούν τόπους, ανθρώπους και συνεργασίες. Στη διάρκεια αυτής της πορείας συναντηθήκαμε με κατοίκους της πόλης, ανταλλάξαμε απόψεις για το παρόν, ανοίξαμε συζητήσεις για το μέλλον, δημιουργήσαμε κοινές εμπειρίες και αναπτύξαμε πραγματικούς δεσμούς μέσα από τις δράσεις στις οποίες συμμετείχαμε.

Η ευρωπαϊκή σύμπραξη & μεθοδολογία

Το έργο HeritACT υλοποιήθηκε σε συνεργασία με 14 εταίρους από πέντε χώρες (Ιταλία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ισπανία και Βέλγιο), με πιλοτική εφαρμογή σε τρεις πόλεις: Μπαλινά (Ιρλανδία), Μιλάνο (Ιταλία) και Ελευσίνα. Πανεπιστημιακά ιδρύματα, φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, πολιτιστικοί οργανισμοί και αρχιτεκτονικά γραφεία από τις παραπάνω χώρες συνέβαλαν με την εξειδίκευση και τη μοναδική τους τεχνογνωσία, συμπράττοντας με τις τοπικές κοινότητες μέσα από εργαστήρια και συμμετοχικές μεθόδους, ώστε η οπτική των κατοίκων να ενσωματωθεί ουσιαστικά στον σχεδιασμό και την υλοποίηση. Από την Ελλάδα συμμετείχαν το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ο Δήμος Ελευσίνας και η εταιρεία πολιτιστικής διαχείρισης και παραγωγής MENTOR, που είχε την ευθύνη υλοποίησης των εκδηλώσεων.

Ευθυγραμμισμένο με τις αρχές του New European Bauhaus, το HeritACT αναπτύχθηκε σε τρεις διακριτές φάσεις: συν-αναγνώριση περιβαλλοντικών και κοινωνικών ζητημάτων, συν-οραματισμός του μέλλοντος της κοινωνίας και της πόλης, και συν-σχεδιασμός ψηφιακών και αρχιτεκτονικών μη παρεμβατικών λύσεων με τη συμμετοχή της κοινότητας. Κεντρικός πυλώνας της προσέγγισής του υπήρξε η ενεργός συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων στις διαδικασίες σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων μέσω ψηφιακών εργαλείων και συμμετοχικών μεθόδων και συμμετοχικών μεθόδων της εργαλειοθήκης HeritACT.

Περισσότερα για το HeritACT μπορείτε να βρείτε εδώ: https://www.heritact.eu/