Η «μακρά» τρίτη χιλιετία π.Χ. αναγνωρίζεται ως μια κρίσιμη περίοδος κοινωνικών αλλαγών σε μεγάλο μέρος της Μεσογείου. Το 1972, το εμβληματικό έργο του Colin Renfrew με τίτλο «The Emergence of Civilisation: The Cyclades and the Aegean in the Third Millennium BC» (Η εμφάνιση του πολιτισμού: Οι Κυκλάδες και το Αιγαίο κατά την τρίτη χιλιετία π.Χ.) υπογράμμισε τη σημασία αυτής της «προ-παλατιακής» χιλιετίας για την κατανόηση των ριζών των μινωικών και μυκηναϊκών κοινωνιών που ακολούθησαν. Προσέφερε επίσης ένα ριζοσπαστικό, απελευθερωτικό εναλλακτικό μοντέλο της αλλαγής ως κάτι που μπορεί να εξηγηθεί μέσω εσωτερικών διαδικασιών και όχι απαραίτητα με την προσφυγή σε εξωτερικούς παράγοντες. Παράλληλα με τις μεταμορφώσεις στο Αιγαίο, την ίδια περίοδο εμφανίστηκε η βασιλεία και το κράτος στη βορειοανατολική Αφρική, καθώς και ο αστισμός στη Λεβαντίνη, ενώ πρόσφατες εργασίες στη νότια Ιβηρική υπογραμμίζουν τις δραματικές αλλαγές που συντελούνται στο δυτικό άκρο της Μεσογείου. Σε αυτό το πλαίσιο μπορούν να ενταχθούν οι νέες ανακαλύψεις στη βορειοδυτική Αφρική, συγκεκριμένα από τη νέα επιτόπια έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Oued Beht του Μαρόκου στο πλαίσιο μιας βρετανικής-ιταλικής-μαροκινής συνεργασίας.

Αυτά μαρτυρούν την ύπαρξη μιας αξιοσημείωτης, μέχρι τώρα άγνωστης, σύνθετης αγροτικής κοινωνίας στη νότια πλευρά της Μεσογείου, καθώς και την εμφάνιση ενός εκτεταμένου θαλάσσιου δικτύου στο δυτικό άκρο της Μεσογείου, συγκρίσιμου με το σύγχρονο «διεθνές πνεύμα» του Αιγαίου. Αυτές οι προοπτικές αντανακλούν κριτικά τον επεξηγηματικό λόγο στο Αιγαίο και θέτουν πιο δύσκολα ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο οι τροχιές των αιγαιακών κοινωνιών μοιάζουν ή διαφέρουν από αυτές που έχουν διαπιστωθεί αλλού γύρω από την αναδυόμενη Μεσόγειο.

BIO

Ο Cyprian Broodbank είναι Καθηγητής Αρχαιολογίας Disney και Διευθυντής του Ινστιτούτου Αρχαιολογικών Ερευνών McDonald στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Σπούδασε Ιστορία στην Οξφόρδη και Αρχαιολογία του Αιγαίου και της Ανατολίας στο Μπρίστολ, πριν αποκτήσει διδακτορικό δίπλωμα από τη Σχολή Κλασικών Σπουδών του Κέιμπριτζ. Το 1993 ανέλαβε θέση Λέκτορα Αρχαιολογίας του Αιγαίου στο Ινστιτούτο Αρχαιολογίας του UCL, προαγόμενος σε Καθηγητή Μεσογειακής Αρχαιολογίας. Το 2014 μετακόμισε στο Κέιμπριτζ για να αναλάβει τη σημερινή του θέση. Το 2015 εκλέχθηκε μέλος της Βρετανικής Ακαδημίας, όπου σήμερα υπηρετεί ως Αντιπρόεδρος των Βρετανικών Διεθνών Ερευνητικών Ινστιτούτων. Έχει διατελέσει επισκέπτης ερευνητής στο All Souls του Οξφόρδης και σε διάφορα ιδρύματα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι συγγραφέας πολυάριθμων εργασιών και άρθρων, καθώς και δύο βιβλίων.

Το βιβλίο The Making of the Middle Sea (2013, αναθεωρημένη έκδοση 2024) κέρδισε τα βραβεία Wolfson History και Nonino το 2014. Προηγουμένως, το πρώτο του βιβλίο, An Island Archaeology of the Early Cyclades, κέρδισε το βραβείο Runciman της Ελληνικής Εταιρείας και το βραβείο James R. Wiseman του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Αμερικής. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν την αρχαιολογία ως βαθιά παγκόσμια ιστορία, συγκριτικές προσεγγίσεις στην αρχαιολογία και τη μακροπρόθεσμη ιστορία της Μεσογείου, την αρχαιολογία του Αιγαίου και την αρχαιολογία των νησιών και της θαλάσσιας συνδεσιμότητας. Συνδιευθύνει το Kythera Island Project και επί του παρόντος ασχολείται με επιτόπια έρευνα στην Κύπρο και στον αρχαιολογικό χώρο Oued Beht στο Μαρόκο. Η πρώτη δημοσίευση από την τελευταία αυτή έρευνα βραβεύτηκε με το βραβείο Antiquity Prize 2025, ενώ η έρευνα Oued Beht τιμήθηκε επίσης με το βραβείο Field Discovery Award 2025 από το Shanghai Archaeology Forum.