Γράφει ο Πάνος Λιάκος

Φιλόλογος-Ιστορικός του Κινηματογράφου

Ξεκίνησε ήδη το 21ο Cyprus International Film Festival! 

Με 45 ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους, παγκόσμιες πρεμιέρες, ένα νέο πρόγραμμα Εικονικής Πραγματικότητας (VR), ζωντανές καλλιτεχνικές δράσεις
και διεθνείς συνεργασίες, η φετινή διοργάνωση πραγματοποιείται στο Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα Μερκούρη στη Λευκωσία με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Σημειωτέον ότι, για πρώτη φορά μετά την πανδημία, η διοργάνωση διευρύνει την παρουσία της και διαδικτυακά, μέσω της πλατφόρμας  inspire-tv.com, δίνοντας τη δυνατότητα σε ακόμη μεγαλύτερο κοινό να παρακολουθήσει το πρόγραμμα του Φεστιβάλ.

Το 21ο Cyprus International Film Festival θα κορυφωθεί την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, με την απονομή των κινηματογραφικών βραβείων “Χρυσή Αφροδίτη”.

Πάμε να γνωρίσουμε λίγο καλύτερα τις ταινίες που διαγωνίζονται γι’ αυτό το βραβείο;

Με έμφαση πάντοτε στους νεότερους δημιουργούς, ευρωπαίους, ασιάτες και αμερικάνους, το φετινό πρόγραμμα εκπλήσσει με την πολυσυλλεκτικότητά του, αφού “βουτάει” στην κυριολεξία μέσα στα κινηματογραφικά είδη και συστήνει σκηνοθέτες με θαρραλέο βλέμμα και πρωτοποριακή σεναριακή γραφή. Ως μέλος της κριτικής επιτροπής για τη “Χρυσή Αφροδίτη” είχα την τύχη να παρακολουθήσω αυτά τα 7 φιλμ.

“KIM CHEOL” – Chengfeng Jin, China, 2025, 89’

Μια ιστορία καλοκαιρινής φιλίας, ανάμεσα στο Σανγκ-μιν και ένα επίσης μικρό αγόρι που συναντάει στο χωριό της γιαγιάς του. Πρόκειται για τον Κιμ Τσεόλ, που δανείζει και το όνομά του στο φιλμ,- ένα αγόρι απομονωμένο από μια κοινότητα που θεωρεί την επιλογή του να παραμένει σιωπηλό ως δείγμα ελάχιστης νοημοσύνης. Με μια εντυπωσιακή ανασύσταση εποχής (1980), εξαιρετικές ερμηνείες και δέσιμο των μικρών πρωταγωνιστών με τους μεγαλύτερους σε ηλικία ηθοποιούς, υποβλητική διεύθυνση φωτογραφίας, η ταινία του Chengfeng Jin ξεχωρίζει για τα δυνατά αισθήματα που προκαλεί στον θεατή ενώ ο τρόπος που ολοκληρώνεται η εμπειρία μας μέσα σε αυτό το συγκινητικό φιλμ συγγενεύει με το έργο του Μαρσέλ Προυστ, αφού οι οξυμένες αισθήσεις της όρασης και της οσμής αρκούν για να επαναφέρουν μονομιάς στο μυαλό του ενήλικα ήρωα όλο εκείνο το καλοκαίρι της παιδικής του ηλικίας.

“The Distance We Drift” – Sonnie Lee, Hong Kong, United Kingdom, 2026, 87’33”

Πόσοι από εσάς δεν έχετε πολλές φορές σκεφτεί την επανασύνδεση με μια παλιά σας αγάπη; Πάνω σε ένα τόσο οικουμενικό αίσθημα εκείνου του προσώπου που τρέχει πάντοτε μακριά μας, γλιστράει σχεδόν μέσα απ’ τα χέρια μας, βασίζεται το φιλμ του Sonnie Lee, που τοποθετεί τους δύο μετανάστες ήρωές του στο πολύβουο Λονδίνο και τα περίχωρά του. Μια μεθυστική, σεντιμεντάλ αφήγηση που μοιάζει να εμπνέεται από το “Past Lives” της Σελίν Σονγκ, διάλογοι που αποκαλύπτουν τα μυστικά των δύο πρώην εραστών και ένας σχεδιασμός ήχου και μουσικής που σε ακολουθεί για ώρα μετά τους τίτλους τέλους της ταινίας…κάτι σαν την “Αιώνια Λιακάδα ενός καθαρού μυαλού”, ένα πράγμα…

“That`s it for today” – Marko Djordjevic, Serbia, 2023, 90’

Αν και οι περισσότεροι από εμάς έχουμε πρωτίστως συνδέσει στο μυαλό μας τη Σερβία με τον εξωστρεφή κινηματογράφο σύγχρονων auteur, όπως ο Εμίρ Κουστουρίτσα, νέοι δημιουργοί όπως ο Marko Djordjevic στρέφονται προς ένα πιο ενδοσκοπικό σινεμά, ζουμάροντας στην ιστορίας μιας οικογένειας σε αποσύνθεση, τα μέλη της οποίας το σενάριο επιχειρεί να ενώσει ξανά. Παρά τους ανά στιγμές μακροσκελείς διαλόγους, σε αυτό το φιλμ ο Djordjevic αποδεικνύει τη μαεστρία του όταν καταφεύγει σε σκηνές ξέφρενης δράσης και, κυρίως, όταν γράφει τον επίλογο του σεναρίου του.

“Yugo Florida” – Vladimir Tagić, Serbia, 2024, 112’

Μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις του προγράμματος του φετινού φεστιβάλ, έρχεται και πάλι από τη Σερβία, με την σκηνοθετική υπογραφή του Vladimir Tagić. Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα στέρεο αριστοτελικό σενάριο, ενός κεντρικού ήρωα, του Ζόραν ο οποίος προσπαθεί να επιβιώσει στη σύγχρονη πραγματικότητα και τα βράδια εργάζεται ως μοντέρ-παρακολουθητής ανθρώπων που κοιμούνται σε κάποιο σπίτι reality show. Όπως χτίζεται το ζήτημα της σύγχρονης κοινωνικής απομόνωσης και του αυτοματισμού, ταυτόχρονα αναφύονται και τα προβλήματα στις σχέσεις πατέρα-γιου, που τώρα θα κληθούν να έρθουν πιο κοντά λόγω της ασθένειας του πατέρα. Το σμίξιμο των δύο ηθοποιών, Andrija Kuzmanović και Nikola Pejaković είναι αξιομνημόνευτο, όπως και η σκηνοθεσία του Tagic (ιδίως στο πώς διαχειρίζεται τα πλήθη με ρεαλιστικό τρόπο στις σκηνές του νοσοκομείου), ενώ το γράψιμο εξαιρετικών δευτεραγωνιστών (ο “ροκ” συγκάτοικος) και ρομαντικών σκηνών που εμπνέονται, θαρρείς, από το “Παρίσι, Τέξας” του Βιμ Βέντερς καθιστούν το φιλμ μια γνήσια κινηματογραφική εμπειρία που κανένας σινεφίλ δεν θα ήθελε να προσπεράσει.

“Not Only For The Ladies: The Fantastic Adventures of Miss Cleopatra” – Piotrek Golebiowski, Poland

Σε μια χρονιά που οι ερμηνείες των μικρών πρωταγωνιστών κλέβουν την παράσταση, η αξιαγάπητη Κλεοπάτρα από την Πολωνία σίγουρα θα κερδίσει μία θέση στην καρδιά σας. Πανέξυπνη, μεγαλωμένη μέσα σε ορφανοτροφείο, η εξάχρονη πρωταγωνίστρια (άπιαστη στον ρόλο η Sylwia Piorkowska) θα ευχηθεί να αποκτήσει τη δική της οικογένεια. Ο παντοδύναμος θεός της δραματουργίας, θα σμίξει την Κλεοπάτρα με τον απογοητευμένο υπάλληλο πωλήσεων Ρόμπρικ, σε ένα ταξίδι συγκινητικό αλλά και με πολλά γέλια. Όπως γίνεται σαφές και από το εικαστικό κομμάτι της αφίσας της ταινίας, οι αναφορές εδώ βρίσκονται στο σινεμά του Μπλέικ Έντουαρντς αλλά και των πιο σουρεαλιστικών στιγμών του Πέδρο Αλμοδόβαρ. Με χορευτικές σεκάνς και ενδυματολογία που απογειώνουν τη διάθεσή μας, το έργο αυτό έρχεται από την Πολωνία ως ένα υπόδειγμα του πώς με οποιοδήποτε προϋπολογισμό μπορείς να δώσεις πνοή σε ένα κινηματογραφικό είδος που όλοι έχουμε ανάγκη.

“Whimper” – Carlos Woo, Million, Hong Kong, 2026, 55’3”

Κάθε φορά που ερχόμαστε σε επαφή με εικόνες από την ύπαιθρο του Χονγκ Κονγκ, όπως και οποιασδήποτε περιοχής της Ασίας, νιώθουμε την ανάσα μας σχεδόν να κόβεται από την ομορφιά. Στην προκειμένη ταινία, αν και μέσα στα μόλις 55 λεπτά της διαπραγματεύεται τα ζητήματα των εμμονών, του ανταγωνισμού αλλά και της μοναξιάς που ως φαίνεται απλώνει τα πλοκάμια της και εκτός αστικού ιστού, “πρωταγωνιστεί” για άλλη μια φορά η διεύθυνση της φωτογραφίας που μαζί με τη μουσική κάνουν μια συντονισμένη επίθεση στις αισθήσεις μας και συστήνουν έναν “καταραμένο” κεντρικό ήρωα που θα κάνουμε καιρό να ξεχάσουμε.

“TIGER” – Kerry Ann Enright, USA, 2026, 90’

Ετούτη η σκληρή ιστορία ενηλικίωσης τοποθετείται στη δεκαετία του 1980, σε μία σκοτεινή Νέα Υόρκη, και εστιάζει κι αυτή με τη σειρά της σε μια πολύ νεαρή πρωταγωνίστρια. Είναι η Tiger, που μοιράζει το βλέμμα της ανάμεσα στην αλά “Κακά Παιδιά” συμμορία του πατέρα της, τις γυναίκες που αυτός ο σκληρός άνθρωπος βασανίζει με την αμετροεπή συμπεριφορά του, αλλά και ένα σχολικό περιβάλλον που κρίνει και κατακρίνει. Η Tiger, όμως, είναι μια μαθήτρια του απόλυτου άριστα. Και τα μάτια της κρύβουν περισσότερη γνώση για το τί συμβαίνει γύρω της, από όση υποψιάζονται οι μεγαλύτεροι πως έχει. Γυρισμένη με ένα τρυφερό βλέμμα προς την πρωταγωνίστριά της, από την σκηνοθέτιδα Kerry Ann Enright, αυτή η παραγωγή αναδεικνύεται τελικά χάρη στην οικονομική χρήση της σκηνογραφίας της, τη διεύθυνση φωτογραφίας που κάνει στα πλατό του ο Jo Jo Lam, και κυρίως μέσω της κεντρικής της ερμηνείας. Μια τόσο εσωτερική ερμηνεία, με τα ημιτόνια και την απόδοση δύσκολων συναισθηματικών καταστάσεων που αποσπά η Enright από την Jorie Blake Rosen (παιδί-θαύμα!) καθιστούν την παρουσία της δεύτερης αφενός αναντικατάστατη και αφετέρου θυμίζουν αντίστοιχα ξεκινήματα καριέρας, όπως εκείνα των ερμηνευτριών Ελ και Ντακότα Φάνινγκ!