Μια έκθεση που βασίζεται σε αρχεία, έγγραφα και επίσημες εκθέσεις, είναι μια έκθεση που απαιτεί τον χρόνο του επισκέπτη ώστε να μπορέσει να διαβάσει τα κείμενα και να δει από κοντά τα τεκμήρια που μεταφορικά και κυριολεκτικά γράφουν ιστορία. 

Στον πυρήνα της έκθεσης: «Στο ένδοξο αλωνάκι. Μεσολόγγι 1826, Έξοδος», που συνδιοργανώνουν η  Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (ΕΒΕ) και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) βρίσκονται τα αρχειακά τεκμήρια των ΓΑΚ που αφορούν στην πολιορκία του Μεσολογγίου, χωρίς να λείπουν και τα έργα τέχνης, φωτογραφίες, κατατοπιστικοί χάρτες, όπλα της εποχής. 

Η έκθεση, χωρισμένη σε ενότητες, καλύπτει την πορεία της Εξόδου. Τα κείμενα, «ζωντανεύουν» τη ζωή στην πόλη του Μεσολογγίου, από όταν έγινε προορισμός των φιλελλήνων, των Σουλιωτών και των επαναστατών. Πως προετοιμάστηκε η πόλη για να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις των Οθωμανών και πώς ήταν η ζωή μέσα στην πόλη στις περιόδους των δύο πολιορκιών; Στο Μεσολόγγι λειτουργούσαν τυπογραφεία, κάτι καθόλου αυτονόητο για την εποχή, υπήρχε μέριμνα για τον ανεφοδιασμό σε όπλα και τρόφιμα, είχε οργανωθεί σώμα αστυνομίας με στόχο αφενός την ασφάλεια , αφετέρου την αναζήτηση και σύλληψη των κατασκόπων. 

Όσο έσφιγγε ο τουρκικός κλοιός και ήταν όλο και πιο μεγάλα τα προβλήματα για την πόλη, τα αρχεία αναδίνουν την αγωνία των υπερασπιστών της πόλης που απευθύνεται στην Κυβέρνηση ζητώντας ενισχύσεις και βοήθεια.

Διαταγή της Προσωρινής Διοίκησης της Ελλάδος σύμφωνα με την οποία ο Ιωάννης-Ιάκωβος Μάγερ διορίζεται τρίτο μέλος της Επιτροπής μετά την αποχώρηση του Ιωάννη Τρικούπη από αυτήν.
Μοναστήρι Λιγοβιτζίου, 3 Αυγούστου 1824, ΓΑΚ–Κεντρική Υπηρεσία, αρχείο Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου (Κ278), φ.4α

Οι χάρτες, που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για έκθεση, συμπληρώνουν την «εξιστόρηση» καταγράφοντας το σχεδιασμό των τειχών της πόλης, τα σημεία όπου βρήκαν το θάνατο πολλοί από τους κατοίκους και τους τόπους στους οποίους στάλθηκαν αιχμάλωτοι. Για τους τελευταίους υπήρξε ξεχωριστή φροντίδα από την κυβέρνηση του Καποδίστρια που ανέλαβε το δύσκολο έργο του εντοπισμού, της απελευθέρωσης και του επαναπατρισμού τους. 

Πρόκειται για μια έκθεση που πετυχαίνει να φωτίσει τις δύσκολες ώρες της πολιορκίας μέσα από τον πλούτο των αρχείων των ΓΑΚ και της ΕΒΕ. Στις προθήκες δεν υπάρχει το έκθεμα – πρωταγωνιστής. Άλλος επισκέπτης θα σταθεί στον Ύμνο εις της Ελευθερία, το τελευταίο βιβλίο που τυπώθηκε στο τυπογραφείο στο Μεσολόγγι, άλλος στην επιστολή του Ιωάννη Παπαδιαμαντοπούλου προς την οικογένεια του, άλλος στο προικοσύμφωνο για τον γάμο του φρούραρχου Δημητρίου Μακρή με την Ευπραξία Ραζηκότσικα τον Φεβρουάριο του 1925 και ενώ το Μεσολόγγι βρισκόταν ήδη σε πολιορκία.

Μικρές σελίδες ιστορίας για μια μεγάλη ιστορική στιγμή…