Η έκδοση του Γιάνη Βαρουφάκη «Ψηλά την Ψυχή: Πέντε Γυναίκες που μου δίδαξαν την αντίσταση στον φασισμό, στον αυταρχισμό και στον σωβινιστή μέσα μου», είναι το κατά σειρά έβδομο βιβλίο του συγγραφέα.

Ο ίδιος το χαρακτηρίζει ως «μυθιστορηματική ιστορία». Αναφέρεται στη χρονική περίοδο 1923-2023, και αναπτύσσεται ως μια κατάθεση ψυχής αφού ο παγκοσμίου φήμης καθηγητής περιγράφει την άνοδο της οικογένειάς του, τις δύσκολες στιγμές της ενεργούς συμμετοχής στις γεωπολιτικές εξελίξεις της ελληνικής παροικίας του Καΐρου, μέχρι και τα μετεμφυλιακά χρόνια στην Ελλάδα.

Παππούδες, γιαγιάδες, γονείς και σύζυγοι, έρχονται να αφηγηθούν προσωπικές ιστορίες συμμετοχής στις τεκτονικές αλλαγές που συνέβησαν στο γεωπολιτικό χάρτη της Μεσογείου, από την αλλαγή του καθεστώτος στην Αίγυπτο, τους δύο Παγκοσμίους Πολέμους, τον ελληνική εμφύλιο, τη Μεταπολίτευση, τα απόνερα των Κραχ του 1930 και του 2008.

Το βιβλίο είναι εμπλουτισμένο με ερευνητικό υλικό, αναλύει, εξηγεί και προκρίνει τρόπους θέασης του σύγχρονου δράματος εκτοπισμένων λαών σε εμπόλεμες ζώνες, καταδεικνύοντας ως βαθιά αιτία την αποικιοκρατική βούληση των ισχυρών χωρών που κατέχουν την εξουσία του χρήματος.

Οι τεχνικές ιμπεριαλιστικής κατάκτησης δεν άλλαξαν μέσα στο χρόνο. Οι ενεργοί πόλεμοι στην εποχή μας, το σύγχρονο ανθρώπινο δράμα, είναι μια επανάληψη του παρελθόντος, μιας ιστορίας που δεν διδάσκει και θα είναι μια προβολή του μέλλοντος, εάν δεν αλλάξει κάτι.

Θα άλλαζαν πολλά, σύμφωνα με το κείμενο της αφήγησης, εάν και άλλοι είχαν την ευλογία να συναντήσουν στη ζωή τους τις γυναίκες που ανέθρεψαν και συντρόφεψαν το Γιάνη Βαρουφάκη: την Ελένη, την Άννα, την Τρισεύγενη, τη Γεωργία, την Δανάη.

Η πρόταση είναι πειστική. Η προσωπική πορεία του συγγραφέα, η τιμή που περιποιεί στη γυναικεία παρουσία, «με την ψυχή ψηλά», είναι από μόνη της μια εμφατική δήλωση.

Αν η γυναίκα μπορεί να φέρνει τη ζωή μέσα από τη γέννα, μπορεί να φέρει και την Αναγέννηση μέσα από την προτροπή.