«Ο Πιθανός Πρόγονος»: Η νέα ψηφιακή έκθεση του Δρ. Θεοφάνη Αριτζή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη απαγορεύεται να επινοήσει το παρελθόν

Σε μια εποχή που τα γενετικά μοντέλα μπορούν να ζωντανέψουν ψηφιακά το παρελθόν μέσα σε δευτερόλεπτα, ο ακαδημαικός εικαστικός και ερευνητής Δρ. Θεοφάνης (Φάνης) Αριτζής παρουσιάζει τη νέα του ψηφιακή έκθεση με τίτλο «Ο Πιθανός Πρόγονος» (The Probable Ancestor). Μετά τη διεθνή απήχηση του προηγούμενου έργου του, The Last Echo, το οποίο παρουσιάστηκε στη Γερμανία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες διερευνώντας το ηπειρώτικο μοιρολόι ως ζωντανό αρχείο συλλογικής μνήμης, ο δημιουργός επιστρέφει με μια ριζοσπαστική εικαστική πρόταση: μια ταινία 11 λεπτών φτιαγμένη αποκλειστικά από κώδικα, δημόσια αρχεία και σιωπή, όπου η μηχανή δεν επιτρέπεται να επινοήσει τίποτα.

Η υπόθεση: 250 χρόνια προσφυγικής ιστορίας σε 11 λεπτά

Σε βάθος δέκα γενεών, καθένας από εμάς έχει 2.046 προγόνους — με τους περισσότερους να μην έχουν αφήσει πίσω τους ούτε όνομα.

Η μονοκάναλη ψηφιακή ταινία ακολουθεί τη διαδρομή μιας οικογένειας μέσα από 5 διαδοχικές μετακινήσεις και 250 χρόνια ιστορίας:

Από έναν οικισμό της Βιθυνίας που ερήμωσε το 1770 και τις ακτές της Μαύρης Θάλασσας,
Στην Ανταλλαγή Πληθυσμών του 1923 και τη Βόρεια Ελλάδα,
Και από εκεί, μέσα από τον Εμφύλιο (1948-49), στην κοινότητα Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στο Κρνοφ της Τσεχοσλοβακίας, πριν την επιστροφή στη Θεσσαλονίκη το 1980.

Στο έργο κανένας πρόγονος δεν κατονομάζεται και δεν απεικονίζεται. Ο θεατής παρακολουθεί μόνο τους τόπους, τις χρονολογίες, τους δημόσιους αριθμούς τεκμηρίωσης και τα ονόματα των περιοχών σε όλες τις γλώσσες που τις κατέγραψαν (ελληνικά, τουρκικά, τσεχικά, αγγλικά).

Ο αλγόριθμος της αλήθειας: Χρυσός, στίγματα και άδεια περιγράμματα

Κάθε εικόνα της ταινίας υπακούει σε έναν αυστηρό κανόνα τεκμηρίωσης:

Χρυσό χρώμα: Ό,τι επιβεβαιώνεται επίσημα από έγγραφα και δημόσια αρχεία.
Στίγματα: Ό,τι βασίζεται σε προφορικές οικογενειακές μαρτυρίες.
Άδειο περίγραμμα: Ό,τι παραμένει άγνωστο.

Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά ως ερευνητικό εργαλείο διασταύρωσης στοιχείων και ποτέ ως μάρτυρας. Όλες οι εικόνες και η συνθετική μουσική (κουρδισμένη στα 432 Hz) παράγονται από κώδικα και σταθερά δεδομένα — κανένα πρόσωπο, όνομα ή φωνή δεν έχει κατασκευαστεί από γενετικά μοντέλα.

«Μπαίνουμε σε μια εποχή όπου ένας πειστικός πρόγονος μπορεί να κατασκευαστεί πιο γρήγορα απ’ ό,τι μπορεί να βρεθεί ένας πραγματικός. Ήθελα να κρατήσω τις άδειες θέσεις άδειες. Μια πειστική επινόηση σβήνεται πιο δύσκολα από ένα τίμιο κενό.»

— Δρ. Θεοφάνης (Φάνης) Αριτζής

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΚΘΕΣΗΣ