Το αποκατεστημένο τέμενος Χαμζά Μπέη, γνωστό στους Θεσσαλονικείς ως «Αλκαζάρ», απέδωσε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στην πόλη, σηματοδοτώντας ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορική του διαδρομή. Το μνημείο, άρρηκτα συνδεδεμένο με τις διαδοχικές ιστορικές φάσεις της Θεσσαλονίκης, υπήρξε μάρτυρας σημαντικών πολιτικών, κοινωνικών και πληθυσμιακών μεταβολών, πλήρως αποκατεστημένο, επανεντάσσεται στον σύγχρονο αστικό ιστό.

Το μνημείο αποτελεί πλέον ζωντανό κύτταρο της πολιτιστικής ζωής της πόλης, φιλοξενώντας πολιτιστικές δράσεις, σε απόλυτη συνεργασία του Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMus) και της Εφορείας της Πόλης Θεσσαλονίκης. Έτσι, δημιουργούνται νέες δυνατότητες σύνδεσης της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία. Η λειτουργία του Χαμζά Μπέη ως χώρου πολιτισμού εγκαινιάζεται με την έκθεση με τίτλο: «Θεσσαλονίκη: Το Αποτύπωμα της Μετάβασης (1960-1980)» μέσα από τις φωτογραφίες του Pete Marifoglou.

Το τέμενος Χαμζά Μπέη -«Αλκαζάρ», λόγω της λειτουργίας του ομώνυμου κινηματογράφου στο αίθριο του μνημείου- αποτελεί τον παλαιότερο ισλαμικό ευκτήριο οίκο που κτίσθηκε στη Θεσσαλονίκη, μετά την άλωση (1430). Βάσει κτητορικής επιγραφής ιδρύθηκε το 1467-8 από τη Χαφσά, κόρη του Χαμζά Μπέη, ως συνοικιακό τέμενος. Αποτελείτο από τετράπλευρη τρουλαία αίθουσα προσευχής και προστώο, στη βορειοδυτική όψη. Στα μέσα του 16ου αιώνα το τέμενος μετατράπηκε σε τζαμί με την προσθήκη περιστώου και μιναρέ. Το κτηριακό συγκρότημα ολοκληρώθηκε στις τελευταίες δεκαετίες του 16ου αιώνα, με την προσθήκη στα δυτικά τρίπλευρης στοάς, η οποία σε συνδυασμό με τη βορειοδυτική πτέρυγα του περιστώου δημιούργησε τετράπλευρο αίθριο. Ένα μοναδικό αρχιτεκτονικό απόκτημα στον βαλκανικό χώρο, με εξαίρεση σουλτανικά καθιδρύματα στην Αδριανούπολη και την Κωνσταντινούπολη. 

Η λειτουργία του Χαμζά Μπέη ως χώρου πολιτισμού εγκαινιάστηκε με την έκθεση: «Θεσσαλονίκη: Το Αποτύπωμα της Μετάβασης (1960-1980). Οι φωτογραφίες του Pete Marifoglou», αποτυπώνουν μια οπτική περιήγηση στη Θεσσαλονίκη, των δεκαετιών 1960-1980, μια εικοσαετία ραγδαίας μεταμόρφωσης. Μέσα από τον ασπρόμαυρο φακό του Θεσσαλονικιού φωτογράφου, εικόνες που για πρώτη φορά παρουσιάζονται στο κοινό, η πόλη αποκαλύπτεται ως ένας ζωντανός οργανισμός σε μετάβαση, όπου το παραδοσιακό συνυπάρχει και συγκρούεται με το καινούριο. Πολλά από τα τοπόσημα που εδώ εμφανίζονται παραμελημένα ή πνιγμένα από τα αυτοκίνητα, σήμερα έχουν αποκατασταθεί, συντηρηθεί υποδειγματικά και ενταχθεί πλήρως στη σύγχρονη ζωή της πόλης μέσα από πεζοδρομήσεις και αναπλάσεις. Η έκθεση δεν αποτελεί απλή αναπόληση, αλλά ένα μέτρο σύγκρισης που αναδεικνύει την πορεία της Θεσσαλονίκης προς τον εκσυγχρονισμό, καλώντας μας να αναγνωρίσουμε τη γέννηση της σύγχρονης πόλης.

Share This Story, Choose Your Platform!