Το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας, πιστό στο έργο που έχει αναλάβει για τη διαφύλαξη του ιστορικού παρελθόντος της Τράπεζας αλλά και της εθνικής μας μνήμης, διοργανώνει την έκθεση «Πρόσφυγες μετά τη συνθήκη της Λωζάννης. Η Εθνική Τράπεζα συμβάλλει στην ενσωμάτωσή τους στη νέα πατρίδα». φορμή αποτελεί η συμπλήρωση εκατό χρόνων από την υπογραφή στις 5 Μαΐου 1925 της «Συμβάσεως μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος “περί διαχειρίσεως των εν Ελλάδι κτημάτων των ανταλλαγέντων Μουσουλμάνων”».

Η αποκατάσταση των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής, αν και παραγνωρισμένη, υπήρξε μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του ελληνικού κράτους κατά τον 20ο αιώνα. Προφανώς μέσα από πολλές, οικονομικές και οργανωτικές δυσκολίες, το ελληνικό κράτος ανέλαβε την εγκατάσταση των μικρασιατικών στην ύπαιθρο και τις πόλεις της Ελλάδας. 

Η ανταλλαγή των πληθυσμών αποφασίστηκε με τη Συνθήκη της Λωζάννης (30 Ιανουαρίου 1923) και προέβλεπε την αναγκαστική μετακίνηση περίπου 1.200.000 Ελλήνων από την Τουρκία στην Ελλάδα ενώ περίπου 400.000 Τούρκοι κάτοικοι της Ελλάδας ακολούθησαν την αντίθετη πορεία. 

Η μαζική άφιξη των προσφύγων δημιούργησε ένα οξύ ανθρωπιστικό πρόβλημα πού έπρεπε να αντιμετωπίσει η ελληνική πολιτεία και η διεθνής κοινότητα.

Σε αυτή την προσπάθεια κεντρικό ρόλο έπαιξε η Εθνική Τράπεζα πρωτίστως αναλαμβάνοντας τη διαχείριση των μουσουλμανικών κτημάτων εξ ανταλλαγής και, παράλληλα, την καταβολή στους «αστούς» πρόσφυγες της προβλεπόμενης από την πολιτεία προσωρινής αποζημίωσης.

Το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας αξιοποιεί το πλούσιο αρχειακό υλικό της περιόδου, μητρώα, πιστοποιητικά, φωτογραφίες, πρακτικά επιτροπών και άλλα τεκμήρια για να αναδείξει στην έκθεση σημαντικές όψεις της ιστορίας, όπως η ταυτότητα των προσφύγων, το θέμα της στέγασής τους, της επιχειρηματικής τους ενίσχυσης, η εγκατάστασή τους στο εξωτερικό. Την εκθεσιακή αφήγηση ενισχύουν έργα της Καλλιτεχνικής Συλλογής της Τράπεζας και επιλεγμένα τεκμήρια, δάνεια από τρίτα πρόσωπα και φορείς, σε φυσική ή ψηφιακή μορφή.

Πληροφορίες:

Είσοδος  ελεύθερη. 

13 Δεκεμβρίου 2025 – 19 Απριλίου 2026 

Μικρό Χρηματιστήριο (Πεσμαζόγλου 1)

Ώρες επίσκεψης: Τρίτη, Τετάρτη, Σάββατο, Κυριακή 9:00 – 17:00 Πέμπτη, Παρασκευή 12:00 –

Γράφει ο Γιάννης Λουκάς

Ιστορικός